Sterilisatie van ingeblikt voedsel: wat je moet weten

Deel

Hoe je ingeblikt voedsel en bereide maaltijden steriliseert met een autoclaaf

Bij het steriliseren van ingeblikt voedsel komt meer kijken dan het uitvoeren van een autoclaafcyclus. Het is een gestructureerd proces dat direct van invloed is op de voedselveiligheid, houdbaarheid en naleving van de regelgeving.

In deze gids wordt elke stap beschreven, van de bereiding van ruwe ingrediënten tot opslag en distributie, en wordt uitgelegd waar je in elk stadium rekening mee moet houden.

Wat zijn de belangrijkste stappen voor het steriliseren van ingeblikt voedsel? 

Het sterilisatieproces voor ingeblikt voedsel en bereide maaltijden bestaat uit zes opeenvolgende stappen:

  1. Voedselbereiding
  2. Voorbereiding van containers
  3. Verpakking
  4. Pasteurisatie of sterilisatie
  5. Label
  6. Opslag en distributie

Elke stap heeft een directe invloed op de veiligheid, houdbaarheid en kwaliteit van het eindproduct. Het overslaan of overhaasten van een van deze stappen kan de hele batch in gevaar brengen.

1. Hoe moet je je voedsel voorbereiden voordat je het steriliseert? 

Voedselbereiding is afhankelijk van het type ingrediënten dat wordt gebruikt. Het doel is om de microbiële belasting te verminderen, enzymen te inactiveren en het product in de juiste conditie te brengen voor het vullen en sealen.

Gebruikelijke voorbereidingstechnieken zijn onder andere:

  • Inspectie en sorteren: bedorven, onrijpe of beschadigde delen uit grondstoffen verwijderen.
  • Scalpen: Dompel voedsel kort onder in kokend water om enzymen te inactiveren die bederf veroorzaken. Koel daarna altijd onmiddellijk af om microbiële groei te voorkomen.
  • Blancheren: Kook groenten of zeevruchten halfgaar om de kleur te behouden, de textuur te verbeteren en de smaak zachter te maken. Afkoelen en uitlekken zijn essentieel na deze stap.

Voor fruit kan de bereiding bestaan uit wassen, schillen, snijden en soms blancheren of behandelen met antioxidantoplossingen om de kleur te behouden en de microbiële belasting te verminderen.

Sommige voedingsmiddelen moeten gedeeltelijk of volledig worden voorgekookt. Houd er rekening mee dat het autoclaafproces doorgaat met koken. De vereiste mate van voorkoken hangt af van factoren zoals pH, samenstelling van de ingrediënten en gewenste textuur.

In bepaalde gevallen is voorkoken niet nodig omdat het thermische proces in de autoclaaf voldoende is.

2. Wat is de juiste manier om containers klaar te maken?

Het voorbereiden van de verpakking is essentieel om steriliteit te garanderen en besmetting na het proces te voorkomen.

Vóór het vullen moeten de containers:

  • Gecontroleerd op scheuren, deuken of vervormingen, met deksels gecontroleerd op goede afdichting
  • Grondig gereinigd om resten of vuil te verwijderen
  • Gezuiverd met professionele apparatuur bij temperaturen bij voorkeur op of boven 65 °C
  • Volledig laten uitlekken en drogen voor het vullen, achtergebleven vocht kan de integriteit van de afdichting aantasten.

Als het type container het toelaat, kunnen containers voor gebruik direct in de autoclaaf worden gesteriliseerd.

3. Hoe moet ingeblikt voedsel worden verpakt? 

Een juiste verpakking voorkomt productverlies tijdens de warmtebehandeling en zorgt voor een luchtdichte afsluiting na de verwerking. Het belangrijkste principe is om voldoende ruimte over te laten, vul verpakkingen niet volledig.

De kopruimte zorgt ervoor dat voedsel kan uitzetten tijdens de warmtebehandelingscyclus. Anders kan er druk in de verpakking ontstaan, waardoor de verpakking kan breken of de verzegeling kan mislukken. Voor draaideksels of schroefdeksels is het juiste aanhaalmoment tijdens het sealen essentieel voor een betrouwbare luchtdichte sluiting na verwerking.

4. Moet je kiezen voor pasteurisatie of sterilisatie? 

Het zuurgraad (pH) van uw product speelt een cruciale rol bij het bepalen van de juiste warmtebehandeling. Afhankelijk van de pH-waarde heeft uw conserve specifieke temperatuur- en tijdsinstellingen nodig om micro-organismen effectief te elimineren.

Pasteurisatie:

  • Verwijdert een groot deel van de micro-organismen
  • Vereist gekoelde opslag
  • Leidt tot een kortere houdbaarheid

Sterilisatie:

  • Verwijdert alle micro-organismen
  • Kan op kamertemperatuur bewaard worden
  • Verlengt de houdbaarheid tot meerdere jaren
  •  

De combinatie van temperatuur en tijd moet voor elk recept zorgvuldig worden bepaald. Deze parameters zijn afhankelijk van de zuurgraad, ingrediënten en productkenmerken.

Voor commerciële productie moeten deze processen worden uitgevoerd met professionele apparatuur en goed worden gedocumenteerd om te voldoen aan de regelgeving.

Autoclaven zoals de CFS-V Series maken precieze controle over tijd, temperatuur en druk mogelijk, waardoor consistente resultaten worden gegarandeerd met behoud van smaak, textuur en voedingswaarde.

Wat is het verschil tussen pasteurisatie en sterilisatie? Lees onze blogpost voor meer informatie! 

5. Wat zijn de etiketteringsvereisten in de EU? 

In de Europese Unie moeten alle verpakte voedingsmiddelen gestandaardiseerde etiketinformatie bevatten, zoals vereist door de EU-regelgeving voor etikettering van voedingsmiddelen.

Het volgende moet op elk etiket staan:

  • Productnaam
  • Ingrediëntenlijst (in aflopende volgorde van gewicht)
  • Duidelijk gemarkeerde allergenen
  • Hoeveelheid hoofdingrediënten
  • THT- of uiterste consumptiedatum
  • Land van herkomst
  • Naam en adres van de in de EU gevestigde exploitant of importeur
  • Nettohoeveelheid
  • Bewaar- en gebruiksvoorschriften
  • Voedingsinformatie

Afhankelijk van het productievolume kunnen labels intern worden afgedrukt, extern worden besteld of worden aangebracht met een labelmachine.

6. Hoe moet ingeblikt voedsel worden bewaard en gedistribueerd?

De vereisten voor opslag en logistiek hangen af van het type verpakking dat wordt gebruikt.

Belangrijke overwegingen zijn onder andere:

  • Glazen potten moeten voorzichtig worden behandeld om breuk te voorkomen, vooral tijdens transport en palletiseren. 
  • Metalen blikken en flexibele zakken bieden verschillende duurzaamheids- en transportvoordelen

Ongeacht het type verpakking, helpt het handhaven van consistente opslagcondities en het minimaliseren van fysieke belasting op containers tijdens distributie om de productkwaliteit en -veiligheid te behouden.

Waarom is een goede sterilisatie belangrijk?

Sterilisatie is essentieel voor:

  • Voedselveiligheid garanderen
  • De houdbaarheid verlengen
  • Productkwaliteit behouden
  • Voldoen aan wet- en regelgeving

Een gecontroleerd en gevalideerd autoclaafproces garandeert dat micro-organismen effectief worden geëlimineerd met behoud van de organoleptische en nutritionele eigenschappen van het product.

TERRA Food-Tech autoclaven

Autoclaven voor de voedingsindustrie

CFS-V Series

Verticale autoclaven met drukondersteuning voor de voedingsindustrie

Autoclaven voor voedselonderzoek

CFS-H Series

Bedrijfsklare autoclaven voor het koken, pasteuriseren of steriliseren van verpakte voedingsmiddelen

FAQ

Waarom is een goede voedselbereiding belangrijk vóór sterilisatie?

Een goede voorbereiding garandeert de kwaliteit van het product en garandeert dat de voedselveiligheidsvoorschriften worden nageleefd. Het verwijderen van bedorven delen, blancheren of verhitten van ingrediënten en voorkoken waar nodig helpen allemaal om de textuur, kleur en veiligheid te behouden.

Branden inactiveert enzymen die bederf veroorzaken, terwijl blancheren ingrediënten gedeeltelijk kookt om de kleur, smaak en textuur te verbeteren. Beide moeten gevolgd worden door snelle afkoeling om microbiële groei te voorkomen.

Nee. De noodzaak hangt af van de pH-waarde, de textuur en het type product. Sommige voedingsmiddelen, zoals peulvruchten of voorgekookte gerechten, kunnen direct in de sterilisatiecyclus zonder extra verhitting.

Containers moeten worden geïnspecteerd, gereinigd, gedesinfecteerd en volledig gedroogd. Een professionele vaatwasser (minimaal 65 °C) of een autoclaaf kan worden gebruikt voor ontsmetting, afhankelijk van het type container.

Voedsel zet uit tijdens hittebehandeling. Het laten staan van headspace voorkomt morsen, vervorming of breken tijdens sterilisatie.

De pH bepaalt de vereiste temperatuur en tijd die nodig is om micro-organismen te elimineren. Voedingsmiddelen met een laag zuurgehalte en voedingsmiddelen met een hoog zuurgehalte vereisen verschillende sterilisatieparameters om de veiligheid te garanderen.

Heb je nog vragen?